MAYIN TUZAĞINA KESİN ÇÖZÜM
Aşağıda okuyacağınız çalışmalar toprak altına gömülü mayınları belirleyecek
bir mayın bulma sistemi üretilmesi için 1998 senesinde ülkemizde yapılan ilk
çalışmalardandır. Dünyada gömülü mayınları hem bakıldığı anda hem de yüzde 100
doğru olarak bulabilecek özellikte mayın bulma sistemleri üretimi konusunda
konusunda birçok çalışma yapılmıştır ve halen de yapılmaktadır. Böyle sistemlerin üretilmesi için bilyonlarca Dolarlık harcamalar yapılmıştır ama halen istenilen düzeyde verimli ve güvenilir bir mayın bulma sistemi üretilememiştir. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nin DARPA Kurumu 1998 yılına kadar 9 Bilyon Dolarlık bir AR-GE bütçesi ayırarak 1990 yıllarından beri çalışılmakta olan GPR sisteminin tüm Dünyada verimli olarak çalışmasını sağlamaya çalışmaktadırlar. Halen bu tür yani GPR sistemlerinde istenen düzeyde verim alamamışlardır. Başarısızlığın kısaca sebebi bölgelerin farklı toprak yapılarına sahip olması ve sistemin farklı topraklarda hata yapmasıdır. GPR sistemini ana olumsuzluğu buna bağlamakla birlikte başka sorunları da sistemin kullanılmasını düşürmektedir.
Son senelerde birçok ülkede yalnızca askeri açıdan değil insani açıdan ve de çevresel etkileri açısından mayın veya mayın tarlalarının tespiti önemli bir konu olmuştur. Zamanımızda mayınların etkili bir savunma silahı olarak kullanılması oldukça yaygınlaşmıştır. Mayın yerleştirmek veya mayın tarlası oluşturmak göreli olarak oldukça kolaydır ama mayının yerini tespit etmek ve daha sonra da imha etmek hem masraflı hem de zaman alıcı bir işlemdir.
Bugün Dünyada muhtelif yerlerde yaklaşık 100 milyon civarında toprağa yerleştirilmiş ve patlamaya hazır mayın bulunmaktadır. Bu mayınların bir bölümü de büyük bir ihtiyaç olan tarım topraklarını kullanılmaz hale getirmiştir.
Mayınları araştırıp bulmak zor bir iştir. Artık birçok mayında da metal kullanılmamaktadır. Son kullanılan anti-personel mayınları ise en iyi ihtimalle ateşleyicideki iğneden başka hiç bir madeni parça ihtiva etmezler. Mayının paketi plastikten, ağaçtan yapılmıştır. Fakat bütün mayınlarda bulunan ortak malzeme TNT, RDX, PET, gibi patlayıcılardır.
İnsanlar mayın üretmekte hayal güçlerini sonuna kadar zorlamışlardır. Örneğin güneydoğuda kimyasal gübreden veya hayvan dışkısından mayın yapılması gibi. Bugün ilgili kataloglarda yaklaşık 2 bin farklı tipte mayın olduğu belirtilmektedir. Ama bunları genel olarak gruplandırırsak mayınları 3 ana gruba ayırabiliriz.
Yazının devamı Popüler Bilim Dergisi’nde…